غير از قصايد و اشعار كه به افراط در ذكر ممدوح نقل شده است به‌ندرت حكاياتى كوچك نيز از زندگانى شاه ملك و نام برخى اعلام در اين كتاب آمده كه در ينبوع الاسرار ديده نشد « 1 » و چنين به نظر مىرسد كه مؤلّف پس از وفات امير شاه ملك نخست كتابى به نام نصيحت‌نامه شاهى ساخته ولى پس از گذشت زمانى به جرح و تعديل آن پرداخته و اشعار و علايم و آثارى را كه از روى مبالغه در مدح ممدوح آورده از آن به يك‌سو نهاده و آن را به نام ينبوع الاسرار ناميده است . « 2 » دربارهء اين كتاب « سخن دراز كشيديم و همچنان باقى است . » زبده و نقاوهء كلام آنكه نصيحت‌نامهء شاهى نسخه بدلى است از ينبوع الاسرار ولى ناقص و ناتمام و كم‌ارزش و كم‌بها كه به سبب وجود سقطات و غلطهاى بسيار و علل ديگر ، در تصحيح اين كتاب براى رفع نقائص و حلّ مشكلات از آن استفاده‌اى به عمل نيامده است . « 3 » مقصد الاقصى فى ترجمة المستقصى كتابى است مفصّل و بسيار معتبر ، در شرح مجتلى تأليف شيخ امام ابو بكر عبد السّلام بن محمّد بن حسن على ( حلّى ؟ ) الحجّى الفردوسىّ الاندرسفانى . « 4 » در تحقيق و توضيح صفات و غزوات و شرح زندگى حضرت مصطفى ( ص ) و خلفاى راشدين و ائمّهء هدى . « 5 »

--> ( 1 ) . مانند بابا محمود دهلوى كه ظاهرا از مشايخ و عرفا بوده و نزد امير شاه ملك تقرّبى داشته است . ( 2 ) . دليل اين مدّعا آن است كه ينبوع الاسرار بنا به تصريح مؤلّف ( ص 250 ) حدود سه سال پس از مرگ امير شاه ملك تأليف شده . ولى در نصيحت‌نامه قرائنى در دست است كه حكايت از آن دارد مؤلّف كتاب را در زمانى نه چندان دور از زمان وفات پدر ممدوح نوشته است . ( 3 ) . از آن جمله مواردى كه در نسخه ما مطلب ناقص بود آن مطالب جزء سقطات نصيحت‌نامهء شاهى بود ( ر . ك : 192 ) و نيز لغات و اشعارى كه در نسخهء ما ناخوانا و مبهم بود در اينجا نيز لا يقرأ و نامفهوم به نظر رسيد ( ر . ك : ص 284 ، 238 و 95 و 240 ، كلمات محتومات - رتبح - شعر عربى و حكايت سه ماهى و غيره ) - به اين نسخه هنگامى كه كار تصحيح كتاب در شرف اتمام بود دسترسى يافت . ( 4 ) . ظاهرا اندرستانى - اندرستان ناحيتى در نزديكى خوارزم بوده ( ر . ك : نزهة القلوب ) . ( 5 ) . عكس نسخهء مخطوط اين كتاب در 4 جلد و بيش از 800 صفحهء 23 سطرى به خط نستعليق در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران به شمارهء 2245 تا 2248 مضبوط است و از فيلم آن نيز در فهرست نسخه‌هاى خطى دانش‌پژوه به انضمام شرحى از حسين خوارزمى به شمارهء 4 / 2277 ياد شده است . و نيز ر . ش . به فهرست ريو ص 144 .